{"id":3820,"date":"2025-06-27T11:11:00","date_gmt":"2025-06-27T09:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/?p=3820"},"modified":"2025-07-14T18:43:49","modified_gmt":"2025-07-14T16:43:49","slug":"max-planck-ciekawostki-i-rewolucja-kwantowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/max-planck-ciekawostki-i-rewolucja-kwantowa","title":{"rendered":"Max Planck &#8211; ciekawostki i rewolucja kwantowa"},"content":{"rendered":"<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_83 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-white ez-toc-container-direction\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci<\/p>\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a0928af55352\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"ez-toc-cssicon\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a0928af55352\" checked aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/max-planck-ciekawostki-i-rewolucja-kwantowa\/#skad-wzial-sie-max-planck-edukacja-w-cieniu-tradycji\" >Sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 Max Planck? Edukacja w cieniu tradycji<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/max-planck-ciekawostki-i-rewolucja-kwantowa\/#zagadka-ktora-zlamala-klasyczna-fizyke-promieniowanie-ciala-doskonale-czarnego\" >Zagadka, kt\u00f3ra z\u0142ama\u0142a klasyczn\u0105 fizyk\u0119 promieniowanie cia\u0142a doskonale czarnego<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/max-planck-ciekawostki-i-rewolucja-kwantowa\/#akt-desperacji-ktory-zrodzil-rewolucje-hipoteza-kwantow-energii\" >Akt desperacji, kt\u00f3ry zrodzi\u0142 rewolucj\u0119 hipoteza kwant\u00f3w energii<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/max-planck-ciekawostki-i-rewolucja-kwantowa\/#dziedzictwo-ktore-zmienilo-swiat\" >Dziedzictwo, kt\u00f3re zmieni\u0142o \u015bwiat<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/max-planck-ciekawostki-i-rewolucja-kwantowa\/#naukowiec-w-ogniu-historii-osobiste-tragedie-plancka\" >Naukowiec w ogniu historii osobiste tragedie Plancka<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/max-planck-ciekawostki-i-rewolucja-kwantowa\/#dlaczego-max-planck-na-zawsze-pozostanie-ojcem-rewolucji-kwantowej\" >Dlaczego Max Planck na zawsze pozostanie ojcem rewolucji kwantowej<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<p>Pomy\u015bl o cz\u0142owieku, kt\u00f3ry wbrew swojej konserwatywnej naturze dokona\u0142 jednej z najwi\u0119kszych rewolucji w historii <strong>nauki<\/strong>. <strong>Max Planck<\/strong>, bo o nim mowa, zmierzy\u0142 si\u0119 z pozornie abstrakcyjnym problemem, jakim by\u0142o <strong>promieniowanie cia\u0142a doskonale czarnego<\/strong>, i niechc\u0105cy otworzy\u0142 puszk\u0119 Pandory, z kt\u00f3rej wyskoczy\u0142 zupe\u0142nie nowy \u015bwiat. <strong>To w\u0142a\u015bnie ten <strong>niemiecki fizyk<\/strong> zapocz\u0105tkowa\u0142 er\u0119, w kt\u00f3rej rz\u0105dzi <strong>fizyka kwantowa<\/strong> \u2013 fundament niemal ca\u0142ej wsp\u00f3\u0142czesnej technologii, od laser\u00f3w po komputery.<\/strong> W tym artykule przyjrzymy si\u0119 nie tylko jego genialnym odkryciom, lecz tak\u017ce \u017cyciu osobistemu, w kt\u00f3rym wielkie naukowe triumfy przeplata\u0142y si\u0119 z niewyobra\u017calnymi tragediami.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"skad-wzial-sie-max-planck-edukacja-w-cieniu-tradycji\"><\/span>Sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 Max Planck? Edukacja w cieniu tradycji<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Max Karl<\/strong> Ernst Ludwig <strong>Planck<\/strong> by\u0142 postaci\u0105, kt\u00f3rej droga do wielko\u015bci wydawa\u0142a si\u0119 z g\u00f3ry ustalona. Pochodzi\u0142 z rodziny o silnych tradycjach akademickich, gdzie <strong>edukacja<\/strong> i intelekt by\u0142y najwy\u017cszymi warto\u015bciami. Urodzony w 1858 roku w Kilonii, wzrasta\u0142 w atmosferze, w kt\u00f3rej jego <strong>ojciec<\/strong>, <strong>profesorem prawa<\/strong>, i dziadek, profesor teologii, kszta\u0142towali jego umys\u0142. Taka <strong>rodzina<\/strong> od najm\u0142odszych lat ukierunkowa\u0142a go na poszukiwanie porz\u0105dku i fundamentalnych praw rz\u0105dz\u0105cych \u015bwiatem. Cho\u0107 pocz\u0105tkowo wykazywa\u0142 niezwyk\u0142y talent do gry na <strong>fortepianie<\/strong> i rozwa\u017ca\u0142 karier\u0119 w dziedzinie <strong>sztuki<\/strong>, ostatecznie wybra\u0142 <strong>fizyk\u0119<\/strong>. Swoje <strong>studia<\/strong> rozpocz\u0105\u0142 na <strong>Uniwersytecie w Monachium<\/strong>, a nast\u0119pnie kontynuowa\u0142 je na presti\u017cowym <strong>Uniwersytecie w Berlinie<\/strong>. Tam <strong>kszta\u0142ci\u0142<\/strong> si\u0119 pod okiem najwybitniejszych fizyk\u00f3w tamtych czas\u00f3w, takich jak Hermann von Helmholtz i Gustav Kirchhoff, kt\u00f3rzy przekazali mu solidne podstawy <strong>fizyki<\/strong> klasycznej i <strong>termodynamiki<\/strong>. Co ciekawe, jeden z jego profesor\u00f3w odradza\u0142 mu karier\u0119 w tej dziedzinie, twierdz\u0105c, \u017ce <strong>fizyka<\/strong> jest nauk\u0105 niemal kompletn\u0105, w kt\u00f3rej pozosta\u0142o ju\u017c tylko doprecyzowanie kilku drobnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Historia pokaza\u0142a, jak bardzo si\u0119 myli\u0142, a to w\u0142a\u015bnie <strong>Max Planck<\/strong> mia\u0142 na zawsze zmieni\u0107 ten pozornie niezmienny gmach wiedzy, uzyskuj\u0105c <strong>doktorat<\/strong> i staj\u0105c si\u0119 szanowanym uczonym w ca\u0142ych <strong>Niemczech<\/strong>.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"zagadka-ktora-zlamala-klasyczna-fizyke-promieniowanie-ciala-doskonale-czarnego\"><\/span>Zagadka, kt\u00f3ra z\u0142ama\u0142a klasyczn\u0105 fizyk\u0119: promieniowanie cia\u0142a doskonale czarnego<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Wyobra\u017a sobie idealnie czarny obiekt, kt\u00f3ry poch\u0142ania ca\u0142e padaj\u0105ce na niego <strong>promieniowanie<\/strong>. Kiedy go podgrzejesz, zaczyna \u015bwieci\u0107, a kolor tego \u015bwiat\u0142a zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od jego temperatury. To w\u0142a\u015bnie jest <strong>cia\u0142o doskonale czarne<\/strong>. Pod koniec XIX <strong>wieku<\/strong> fizycy pr\u00f3bowali stworzy\u0107 matematyczny model opisuj\u0105cy, ile energii jest <strong>emitowana<\/strong> przy ka\u017cdej d\u0142ugo\u015bci fali. Problem polega\u0142 na tym, \u017ce istniej\u0105ce <strong>teorie<\/strong>, w tym <strong>prawo<\/strong> Rayleigha-Jeansa, kompletnie zawodzi\u0142y. Dzia\u0142a\u0142y poprawnie dla d\u0142ugich fal, ale dla kr\u00f3tkich \u2013 w obszarze ultrafioletu \u2013 przewidywa\u0142y, \u017ce <strong>cia\u0142o<\/strong> powinno emitowa\u0107 niesko\u0144czon\u0105 ilo\u015b\u0107 energii. Ten absurdalny wynik, znany jako \u201ekatastrofa w nadfiolecie\u201d, by\u0142 ra\u017c\u0105co sprzeczny z eksperymentami i zdrowym rozs\u0105dkiem. Ta niezgodno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z najwi\u0119kszych zagadek naukowych tamtych czas\u00f3w, podwa\u017caj\u0105c same fundamenty dotychczasowego rozumienia energii i materii oraz stawiaj\u0105c pod znakiem zapytania ca\u0142\u0105 wiedz\u0119 na <strong>temat<\/strong> <strong>termodynamiki<\/strong>. <strong>Problem <strong>promieniowania cia\u0142a doskonale czarnego<\/strong> domaga\u0142 si\u0119 natychmiastowego <strong>wyja\u015bnienia<\/strong>.<\/strong><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"akt-desperacji-ktory-zrodzil-rewolucje-hipoteza-kwantow-energii\"><\/span>Akt desperacji, kt\u00f3ry zrodzi\u0142 rewolucj\u0119: hipoteza kwant\u00f3w energii<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>W grudniu 1900 roku <strong>Max Planck<\/strong>, po latach intensywnych bada\u0144 nad <strong>promieniowaniem<\/strong>, znalaz\u0142 rozwi\u0105zanie. Zrobi\u0142 co\u015b, co sam pocz\u0105tkowo uzna\u0142 za czysto matematyczny \u201etrik\u201d \u2013 akt desperacji, by dopasowa\u0107 wz\u00f3r do danych. <strong>Za\u0142o\u017cy\u0142, \u017ce <strong>energia<\/strong> jest <strong>emitowana<\/strong> i absorbowana nie w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y, ale w dyskretnych porcjach, kt\u00f3re nazwa\u0142 <strong>kwantami<\/strong>.<\/strong> Inaczej m\u00f3wi\u0105c, <strong>wprowadzi\u0142<\/strong> rewolucyjn\u0105 ide\u0119, \u017ce <strong>energia<\/strong> nie mo\u017ce przyjmowa\u0107 dowolnej warto\u015bci. To za\u0142o\u017cenie, sprzeczne z ca\u0142\u0105 dotychczasow\u0105 <strong>fizyk\u0105<\/strong>, okaza\u0142o si\u0119 kluczem. Nowy <strong>wz\u00f3r Plancka<\/strong> idealnie pasowa\u0142 do wynik\u00f3w eksperymentalnych, eliminuj\u0105c \u201ekatastrof\u0119 w nadfiolecie\u201d. Chocia\u017c sam <strong>Planck<\/strong> przez <strong>lata<\/strong> pozostawa\u0142 sceptyczny, nie\u015bwiadomie otworzy\u0142 drzwi do nowej <strong>teorii kwant\u00f3w<\/strong>. Jego <strong>prawo<\/strong> <strong>wprowadzi\u0142o<\/strong> do <strong>fizyki<\/strong> now\u0105 fundamentaln\u0105 sta\u0142\u0105, znan\u0105 dzi\u015b jako <strong>sta\u0142a Plancka (h)<\/strong>, kt\u00f3ra okre\u015bla najmniejsz\u0105 mo\u017cliw\u0105 porcj\u0119 energii, jak\u0105 mo\u017ce nie\u015b\u0107 fala o danej <strong>cz\u0119stotliwo\u015bci \u015bwiat\u0142a<\/strong>. Kluczowa relacja, kt\u00f3r\u0105 opisa\u0142, to E = h\u03bd, gdzie E to <strong>energia<\/strong> kwantu, h to <strong>sta\u0142a Plancka<\/strong>, a \u03bd to cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 fali.<\/p>\n<p>Ta prosta formu\u0142a sta\u0142a si\u0119 jednym z filar\u00f3w, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 ca\u0142a <strong>fizyka kwantowa<\/strong>, opisuj\u0105ca \u015bwiat na poziomie atom\u00f3w i cz\u0105stek subatomowych. Jego <strong>artyku\u0142y<\/strong> na ten <strong>temat<\/strong> na zawsze zmieni\u0142y nauk\u0119.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"dziedzictwo-ktore-zmienilo-swiat\"><\/span>Dziedzictwo, kt\u00f3re zmieni\u0142o \u015bwiat<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Dziedzictwo, jakie pozostawi\u0142 po sobie <strong>Max Planck<\/strong>, jest monumentalne. <strong>To on zapocz\u0105tkowa\u0142 <strong>teori\u0119 kwant\u00f3w<\/strong>, za co zosta\u0142 uhonorowany <strong>Nagrod\u0105 Nobla w dziedzinie fizyki w 1918 roku<\/strong>.<\/strong> By\u0142o to najwy\u017csze <strong>wyr\u00f3\u017cnienie<\/strong> za prac\u0119, kt\u00f3ra zmieni\u0142a oblicze <strong>nauki<\/strong>. Chocia\u017c to <strong>Planck<\/strong> postawi\u0142 pierwszy krok, to <strong>innymi<\/strong> naukowcy, tacy jak Albert Einstein, szybko podchwycili jego ide\u0119. Einstein w 1905 roku wykorzysta\u0142 koncepcj\u0119 <strong>kwant\u00f3w<\/strong> do <strong>wyja\u015bnienia efektu fotoelektrycznego<\/strong>, dowodz\u0105c, \u017ce \u015bwiat\u0142o faktycznie sk\u0142ada si\u0119 z cz\u0105stek (foton\u00f3w). Wk\u0142ad Plancka nie ogranicza\u0142 si\u0119 jednak tylko do jego prze\u0142omowej <strong>teorii<\/strong>. Przez <strong>lata<\/strong> by\u0142 centraln\u0105 postaci\u0105 w niemieckim \u015brodowisku naukowym \u2013 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 sekretarza <strong>Pruskiej Akademii Nauk<\/strong> oraz prezesa presti\u017cowego <strong>Kaiser Wilhelm Society<\/strong>, kt\u00f3re po wojnie, na jego cze\u015b\u0107, przemianowano na <strong>Towarzystwo Maxa Plancka<\/strong>. Jego spu\u015bcizna to nie tylko wzory, ale tak\u017ce etos i przyw\u00f3dztwo. Najwa\u017cniejsze elementy jego dorobku to:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Zapocz\u0105tkowanie teorii kwant\u00f3w:<\/strong> Jego hipoteza z 1900 roku jest uznawana za narodziny <strong>fizyki kwantowej<\/strong>.<\/li>\n<li><strong>Wprowadzenie sta\u0142ej Plancka (h):<\/strong> Jedna z fundamentalnych sta\u0142ych przyrody, bez kt\u00f3rej nie da si\u0119 opisa\u0107 zjawisk na poziomie mikroskopowym.<\/li>\n<li><strong>Inspiracja dla nowej generacji fizyk\u00f3w:<\/strong> Praca Plancka otworzy\u0142a drog\u0119 dla Einsteina, Bohra, Heisenberga i innych tw\u00f3rc\u00f3w mechaniki kwantowej, kt\u00f3rzy kontynuowali jego <strong>docieka\u0144<\/strong>.<\/li>\n<li><strong>Przyw\u00f3dztwo w niemieckiej nauce:<\/strong> Jako wp\u0142ywowy autorytet moralny, stara\u0142 si\u0119 chroni\u0107 niezale\u017cno\u015b\u0107 bada\u0144 w trudnych czasach, a jego <strong>udzia\u0142<\/strong> w \u017cyciu naukowym <strong>kraju<\/strong> by\u0142 nieoceniony.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Jego starania o utrzymanie niezale\u017cno\u015bci <strong>Towarzystwo<\/strong> w obliczu narastaj\u0105cego nacjonalizmu s\u0105 \u015bwiadectwem jego niez\u0142omnego charakteru. <strong>Planck<\/strong> nie by\u0142 tylko genialnym naukowcem, ale tak\u017ce stra\u017cnikiem etosu naukowego w najciemniejszych czasach.<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Aspekt \u017cycia i pracy<\/th>\n<th>Szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce Maxa Plancka<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Pe\u0142ne imi\u0119 i nazwisko<\/strong><\/td>\n<td>Max Karl Ernst Ludwig Planck<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Lata \u017cycia<\/strong><\/td>\n<td>23 kwietnia 1858 \u2013 4 pa\u017adziernika 1947<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Dziedzina<\/strong><\/td>\n<td><strong>Fizyka teoretyczna<\/strong>, <strong>termodynamika<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Edukacja<\/strong><\/td>\n<td><strong>Uniwersytet w Monachium<\/strong>, <strong>Uniwersytet w Berlinie<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Kluczowe odkrycie<\/strong><\/td>\n<td>Kwantowanie energii (1900), <strong>prawo<\/strong> <strong>promieniowania<\/strong> Plancka<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Fundamentalne poj\u0119cia<\/strong><\/td>\n<td><strong>Sta\u0142a Plancka<\/strong> (h), <strong>kwanty<\/strong> energii, <strong>cia\u0142o<\/strong> doskonale czarne<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Nagrody i wyr\u00f3\u017cnienia<\/strong><\/td>\n<td>Nagroda Nobla w <strong>dziedzinie<\/strong> fizyki (1918), Medal Copleya (1928)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Wp\u0142yw na nauk\u0119<\/strong><\/td>\n<td>Uwa\u017cany za ojca <strong>fizyki kwantowej<\/strong>, jego praca by\u0142a podstaw\u0105 dla <strong>teorii<\/strong> Einsteina, Bohra i Heisenberga<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 instytucjonalna<\/strong><\/td>\n<td>Sekretarz <strong>Pruskiej Akademii Nauk<\/strong>, prezes <strong>Towarzystwa<\/strong> Cesarza Wilhelma (p\u00f3\u017aniej <strong>Towarzystwa Maxa Plancka<\/strong>)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u017bycie osobiste<\/strong><\/td>\n<td><strong>Dwukrotnie \u017conaty<\/strong>, do\u015bwiadczy\u0142 \u015bmierci pierwszej \u017cony i wszystkich czworga dzieci z pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"naukowiec-w-ogniu-historii-osobiste-tragedie-plancka\"><\/span>Naukowiec w ogniu historii: osobiste tragedie Plancka<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>\u017bycie osobiste, jakie wi\u00f3d\u0142 <strong>Max Planck<\/strong>, naznaczone by\u0142o seri\u0105 niewyobra\u017calnych tragedii, kt\u00f3re sta\u0142y w okrutnym kontra\u015bcie do jego rosn\u0105cej s\u0142awy.<\/strong> W 1909 roku, po latach szcz\u0119\u015bliwego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, zmar\u0142a jego pierwsza \u017cona, Marie Merck, pozostawiaj\u0105c go z czw\u00f3rk\u0105 dzieci. Nied\u0142ugo potem wybuch\u0142a I <strong>wojny \u015bwiatowej<\/strong>, kt\u00f3ra zabra\u0142a mu najstarszego syna, <strong>Karla Ernsta<\/strong>, poleg\u0142ego na froncie pod Verdun. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, los zada\u0142 kolejne ciosy. Jego dwie c\u00f3rki bli\u017aniaczki, Margarete i Emma, zmar\u0142y w odst\u0119pie dw\u00f3ch lat, obie w wyniku komplikacji poporodowych. Jednak najbole\u015bniejsza strata mia\u0142a dopiero nadej\u015b\u0107. Ostatni z jego <strong>dw\u00f3ch syn\u00f3w<\/strong> z pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, <strong>Erwin Planck<\/strong>, zaanga\u017cowany w ruch oporu, zosta\u0142 aresztowany po nieudanym zamachu na Adolfa Hitlera w lipcu 1944 roku. Mimo desperackich pr\u00f3\u015bb s\u0119dziwego ojca, Erwin zosta\u0142 <strong>skazany<\/strong> na \u015bmier\u0107 i <strong>stracony<\/strong> w styczniu 1945 roku. Jego dom w <strong>Berlinie<\/strong> zosta\u0142 w <strong>czasie<\/strong> wojny <strong>ca\u0142kowicie zniszczony<\/strong>, a wraz z nim ca\u0142a jego biblioteka i notatki. Poni\u017cej znajduje si\u0119 zestawienie tych bolesnych strat:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u015amier\u0107 pierwszej \u017cony:<\/strong> Marie Merck zmar\u0142a w 1909 roku.<\/li>\n<li><strong>\u015amier\u0107 najstarszego syna:<\/strong> <strong>Karl Ernst<\/strong> zgin\u0105\u0142 podczas I <strong>wojny \u015bwiatowej<\/strong> w 1916 roku.<\/li>\n<li><strong>\u015amier\u0107 c\u00f3rek:<\/strong> Margarete zmar\u0142a w 1917 roku, a Emma w 1919 roku, obie przy porodzie.<\/li>\n<li><strong>\u015amier\u0107 drugiego syna:<\/strong> <strong>Erwin Planck<\/strong> zosta\u0142 stracony przez <strong>re\u017cim nazistowski<\/strong> w 1945 roku za <strong>udzia\u0142<\/strong> w spisku przeciwko Hitlerowi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Te osobiste ciosy, po\u0142\u0105czone z pr\u00f3bami obrony niemieckiej <strong>nauki<\/strong> przed ideologi\u0105 nazistowsk\u0105, pokazuj\u0105 niezwyk\u0142\u0105 si\u0142\u0119 charakteru cz\u0142owieka, kt\u00f3ry musia\u0142 godzi\u0107 rol\u0119 pioniera <strong>nauki<\/strong> z ogromnym osobistym cierpieniem. Pod koniec \u017cycia <strong>Planck<\/strong> by\u0142 cz\u0142owiekiem z\u0142amanym, kt\u00f3ry straci\u0142 wszystko, co kocha\u0142.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"dlaczego-max-planck-na-zawsze-pozostanie-ojcem-rewolucji-kwantowej\"><\/span>Dlaczego Max Planck na zawsze pozostanie ojcem rewolucji kwantowej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Max Planck jest uznawany za ojca rewolucji kwantowej, poniewa\u017c jego odkrycie nie tylko rozwi\u0105za\u0142o jeden problem <strong>fizyczny<\/strong>, ale ca\u0142kowicie zmieni\u0142o paradygmat naukowy.<\/strong> Jego praca nad <strong>promieniowaniem<\/strong> by\u0142a iskr\u0105, kt\u00f3ra pokaza\u0142a, \u017ce \u015bwiat w najmniejszej skali rz\u0105dzi si\u0119 zupe\u0142nie innymi, nieintuicyjnymi prawami. <strong>Planck<\/strong>, cz\u0142owiek g\u0142\u0119boko <strong>wierz\u0105cego b\u00f3g<\/strong>, poszukiwa\u0142 absolutnych, niezmiennych praw natury. Paradoksalnie, to w\u0142a\u015bnie on zniszczy\u0142 pewno\u015b\u0107 klasycznej <strong>fizyki<\/strong>. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce \u201e<strong>na ko\u0144cu wszelkich docieka\u0144<\/strong> musi sta\u0107 B\u00f3g\u201d. Jego dziedzictwo to spu\u015bcizna genialnego uczonego, kt\u00f3rego intelekt zmieni\u0142 \u015bwiat, oraz cz\u0142owieka o niez\u0142omnym charakterze, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 najwi\u0119ksze osobiste tragedie, jakie mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107. Dziedzictwo to \u017cyje do dzi\u015b w ka\u017cdym urz\u0105dzeniu, kt\u00f3rego dzia\u0142anie opiera si\u0119 na <strong>fizyce kwantowej<\/strong>. Jest dowodem na pot\u0119g\u0119 idei, kt\u00f3r\u0105 ten wybitny <strong>uczony<\/strong> niech\u0119tnie da\u0142 \u015bwiatu ponad sto lat temu. Chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o pionierach nauki? Przeczytaj nasz artyku\u0142 o Marii Sk\u0142odowskiej-Curie i jej odkryciach!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pomy\u015bl o cz\u0142owieku, kt\u00f3ry wbrew swojej konserwatywnej naturze dokona\u0142 jednej z najwi\u0119kszych rewolucji w historii nauki. Max Planck, bo o nim mowa, zmierzy\u0142 si\u0119 z pozornie abstrakcyjnym problemem, jakim by\u0142o promieniowanie cia\u0142a doskonale czarnego, i niechc\u0105cy otworzy\u0142 puszk\u0119 Pandory, z kt\u00f3rej wyskoczy\u0142 zupe\u0142nie nowy \u015bwiat. To w\u0142a\u015bnie ten niemiecki fizyk zapocz\u0105tkowa\u0142 er\u0119, w kt\u00f3rej rz\u0105dzi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3821,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3820","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3820"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3896,"href":"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3820\/revisions\/3896"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fizykafascynuje.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}